Deze studie verrichtte hij samen met Frank van Oort en Gerard Marlet in opdracht van CCAA. Wat volgt is een kraakhelder pleidooi om de creatieve industrie onderdeel uit te laten maken van het innovatiebeleid. Een mooie kerstboodschap aan Maxime Verhagen. Tot slot geeft de hoogleraar Creatieve Industrie en innovatie een verrassende leestip voor de kerstdagen.
"Ruim vier maanden na het verschijnen van het onderzoek Creatieve industrie als vliegwiel is de discussie over de rol en betekenis van de creatieve industrie niet geluwd, in tegendeel. Onder impuls van het Topteam Creatieve Industrie, dat bijzonder actief is in het mobiliseren van sector en kennisinstellingen, is de creatieve industrie volop in debat. In lijn met de conclusies van het onderzoek dat ik samen met Frank van Oort (Universiteit Utrecht) en Gerard Marlet (Atlas Gemeenten) uitvoerde, ligt de nadruk niet louter op de economische waarde die de sector toevoegt en de banen die het in eigen kring creëert. Het Topteam benadrukt in het eigen rapport al de betekenis van de sector voor de gehele economie en maatschappij en daagt de creatieve industrie uit om bij te dragen aan het aangaan van grote maatschappelijke uitdagingen. Net als in ‘Creatieve Industrie als Vliegwiel’ wordt aan de creatieve industrie een bijzondere rol in innovatie toegedicht.
De bijzondere betekenis die we in ons rapport toekenden aan creatief talent dat vanuit de creatieve industrie zorgt voor innovatieve impulsen in de rest van de economie, door met andere sectoren samen te werken of er te gaan werken vindt nog weinig weerklank, al is dat volgens mij een kwestie van tijd. In zijn online reactie pakte Mattijs Blekemolen die boodschap juist wel op in zijn aansporing aan de stad Amsterdam om de vrije creatieve geesten die ‘out of the box’ kunnen denken te koesteren. Een bijzondere reactie kwam ook van Astrid Zuurbier van NWO die nota bene vanuit New Dehli mailde dat het rapport bijzonder goed van pas kwam bij het opbouwen van de wetenschappelijke samenwerking op het terrein van ICT en creatieve industrie tussen Nederland en India.
Mattijs Blekemolen: "Interessant onderzoek! Paul Rutten kreeg wat kritische vragen in het TROS in Bedrijf interview, maar boodschap was duidelijk. Het zou wellicht nog sterker zijn om de individuen uit deze creatieve industrie als belangrijkste wapenfeit meer naar voren te brengen i.p.v. "de hele creatieve industrie" als vliegwiel te zien. Indirect wel, maar het zijn uiteindelijk de ’vrije geesten’ die ’out-of-the-box’ kunnen denken en daarmee nieuwe oplossingen voor tal van zaken kunnen bieden. Zeker op dit moment waarin een crisis om creatieve concepten vraagt. Amsterdam moet daarom zuinig zijn op deze mensen en hen als stad vooral blijven faciliteren en omarmen. Goed bezig CCAA!"
Astrid Zuurbier: "Ik mail je vanuit New Delhi alwaar ik namens NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) tracht om de wetenschappelijke samenwerking tussen India en NL op het gebied van de creatieve industrie en ICT een boost te geven. De CCAA uitgave Creatieve Industrie als vliegwiel kan ik hier erg goed gebruiken!"
Reacties die dit soort onderzoek vaak oproept en tot de categorie weinig zinvol, laat staan bruikbaar behoren kwamen ook op dit rapport. Allereerst steekt de eeuwige niet aflatende definitiediscussie de kop weer op in een reactie uit het Amersfoortse, waarin het rekenen van de communicatiebranche tot de creatieve industrie wordt betwist. Ook de aantekening dat het rapport zich beperkt tot de regio’s waarin de creatieve industrie sterk is (als Hilversum en Amsterdam) is op zijn zacht gezegd misplaatst wanneer de opdracht luidt om juist in die gebieden te onderzoeken. Uit de Amsterdamse hoger onderwijswereld komt het commentaar dat dit onderzoek niets nieuws laat zien en dat het eigenlijk over andere zaken had moeten gaan. Los van het feit dat de afzender zichzelf in minder dan 140 tekens wel erg veel kennis toedicht, is zijn conclusie betwistbaar. Bemoedigend tenslotte is een reactie uit Friesland, waarin aangedrongen wordt op replicatie van het onderzoek in andere regio’s dan de Noordvleugel van de Randstad.
De bijzondere rol van de creatieve industrie
Binnen het wetenschappelijke debat over de creatieve industrie wordt de aanpak die in ‘Vliegwiel’ in Nederland is geïntroduceerd door een van de protagonisten in deze aanpak, de Australiër Jason Potts, onverwijld doorgetrokken. Potts werkt onder andere voor het virtuele Australische Centre of Excellence for Creative Industries and Innovation, dat jaloersmakend actief is op het terrein van creatieve industrie onderzoek. Zijn conclusie in zijn meest recente boek, Creative Industries and Economic Evolution (Edward Elgar, 2011) is dat creatieve industrie beleid onderdeel moet zijn van innovatiebeleid. Daarmee onderstreept hij de bijzondere rol van deze sector, iets voor het Topteam Creatieve Industrie en de geadresseerde van het nieuwe advies, onze EL&I minister Maxime Verhagen.
Leestip
Mijn leestip voor de kerstdagen is een bijzonder inspirerend boek van Phillip Blom dat onlangs door de Bezige Bij als paperback is uitgegeven: De Duizelingwekkende Jaren, Europa 1900-1914 (Bezige Bij 2009). Blom nodigt de lezer uit naar deze periode te kijken als ware er nooit een eerste wereld oorlog op gevolgd. Het was een turbulente tijd met veel innovatie en destructie. Het was een van mijn inspiratiebronnen voor het Fokker Spin Centennial Festival, dat in 2011 in Haarlem plaatsvond."
Bron
Radio-interview
Paul Rutten was 27 augustus te gast bij Tros in Bedrijf, een magazine over alles wat er speelt in ondernemersland, op Radio 1 over het onderzoek ’Creatieve Industrie als Vliegwiel’. Luister naar het interview (kopieer de hele link naar uw browser, en klik op de afspeelknop)